على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1558

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دوك ( duk ) ا . ع . ج . دوكة . دوك ( duk ) ا . پ . آلتى كه بدان ريسمان ريسند . و نام بيابانى . دوكارد ( do - k rd ) ا . پ . مقراض و جلمان . و دود آلود . و مشت و ضربتى كه بر زير گلو زنند . و دو كارد فريز : مقراض . دوكاك ( dovk k ) ا . پ . مردمك چشم . دوكان ( duk n ) ا . پ . دكان . و دوكان مىفروش : ميكده و جائى كه در آن شراب مىفروشند . و دوكان چيدن : بستن دكان . دوكان دارى ( duk n - d ri ) ا . پ . زبان گرمى و تملق و چاپلوسى . و محافظت دكان . دوكانى ( duk ni ) ا . پ . محافظ دكان و صاحب دكان . و بازارى . دوكة ( davkat ) و ( dukat ) ا . ع . بدى . و خصومت . يق : وقعوا فى دوكة اى شر و خصومة . و كذا فى دوكة . و خرما بن هندى . ج : دوك . دوك تراش ( duk - tar c ) ا . پ . كسى كه دوك مىسازد و خراطى مىكند . دوكجى ( dukji ) ا . پ . گلولهء ريسمان و گروههء نخ . دوكچه ( duk - ce ) ا . پ . دوك كوچك . و پود . و پود پيچ و ماكو . دوكدان ( duk - d n ) ا . پ . خفش و سبد كوچكى كه در آن دوك و گروههء ريسمان و پنبه گذارند . دوك رشته ( duk - recte ) ا . پ . دوك ريسه . دوكريس ( duk - ris ) ا . پ . دوزندهء با نخ پنبه . دوك ريسه ( duk - rise ) ا . پ . دوكى كه بدان ريسمان و طناب خيمه و جز آن تابند . دوكس ( davkas ) ا و ص . ع . شير بيشه . و عدد بسيار از چارپايان و گوسپندان . و لمعة دوكس : پاره‌اى از گياه پژمريده و يا گياه تر پيچيده . دوكسة ( davkasat ) ص . ع . لمعة دوكسة : پاره‌اى از گياه پژمريده و يا گياه تر پيچيده . دوكسى ( do - kasi ) ص . پ . شايسته و لايق دو كس . دوكسى ( do - kasi ) ا . پ . دو كس و دو نفر . دو كعبتين ( do - ka'batayn ) ا . پ . آفتاب و ماه . دو كله‌دار ( do - kolah - d r ) ا . پ . آفتاب و ماه . و روز و شب . و دو پادشاه توانا . دو كونه ( do - kune ) ا . پ . دو كفل و سرين . دوكوها ( do - kuh ) و دو كوهانه ( do - kuh ne ) ص . پ . شترى كه داراى دو كوهان باشد . دوگان ( dog n ) ا . پ . دو تا و مضاعف . و دو به دو . دوگانه ( do - g ne ) ا و ص . پ . عدد دو . و ضعف . و جفت و زوج و توام . و دو عنصرى . و هر چيز كه مركب از دو قسم و يا از دو چيز مختلف بود . و نماز دو ركعتى . و و دوگانه زادن : حملى زائيدن و دو بچه از يك شكم آوردن . دوگانه زاينده ( do - g ne - z yande ) ص . پ . زنى كه از يك شكم دو بچه مىآورد . دو گاو پير ( do - g ve - pir ) ا . پ . برج ثور و گاو زمين . و شب و روز . دو گاو پيشه ( do - g v - pice ) ا . پ . روز و شب . دوگاه ( do - g h ) ا . پ . نام نوائى از موسيقى . دو گاهواره ( do - g hv re ) ا . پ . آسمان و زمين . دو گوشمال ( do - gucm l ) ا . پ . زمانهاى با زحمت و رنج و بدبختى سخت . و مصائب . دو گوشى ( do - guci ) ا . پ . عمامه‌اى كه دو طرف آن پائين افتاده باشد . و سبوئى كه داراى دو دسته بود . دو گونه ( do - gune ) ا . پ . هر دو طرف صورت و هر دو روى . دو گوهر ( do - gavhar ) ا . پ . روح و عقل . دو گيتى ( do - giti ) ا . پ . اين عالم و عالم آخرت . دول ( davl ) ا . ع . دلو . و تغيير از حالى بحالى . دول ( davl ) م . ع . دال الثوب دولا ( از باب نصر ) : كهنه گرديد جامه . و دال دولا و دولة : شهرت گرديد و آشكار گشت . و دال بطنه : فروهشته گرديد شكم او . و دالت الايام : واگرديد روزگار . دول ( dul ) ا . پ . ظرفى كه نوعا از پوست حيوانات مىسازند و بدآن آب از چاه مىكشند و دلو آبكش . و ظرفى كه در آن شير مىدوشند . و سبو . و ظرف مخروطى مربعى كه در آن غله ريزند تا كم كم در ميان دو سنگ آسيا داخل شده آرد گردد . و برج يازدهم از دوازده برج فلكى . و مرد حيله باز و غدار و بىشرم و بىحيا و سفله و دون و فرومايه و بد سرشت . و تير كشتى . و كيسه و خريطه . دول ( daval ) ا . ع . فضل آبائى . و تير اندازى بجلو و يا عقب .